Kitten wennen aan de kattenbak: zo doe je het goed

Waarom het meestal de setup is, niet het kitten

Kittens leren kattenbakgebruik van hun moeder. Als je kitten op 8 weken thuiskomt, kent hij de basis. Toch gaat het soms mis in de eerste weken. In bijna alle gevallen is de oorzaak praktisch.

Vergelijk het met een kind dat naar een nieuw huis verhuist. Het weet wat een toilet is. Maar als het toilet op een enge plek staat, de deur te zwaar is, en alles anders ruikt, gaat het mis.

De AAFP/ISFM Feline Environmental Needs Guidelines noemen kattenbakgebruik een aangeboren gedrag dat alleen ontspoort als de omgeving het blokkeert. iCatCare beschrijft hetzelfde principe: het is bijna nooit het kitten zelf, het is de setup.

Snelle check: wat gaat er waarschijnlijk fout?

De juiste setup

Bak

Klein en laag. Een volwassen kattenbak is voor een kitten van 8 weken als een badkuip: overweldigend. Gebruik een kleine bak met een rand van maximaal 5-8 centimeter. Een ondiepe opbergbak werkt ook.

Geen kap. Kittens raken gedesoriënteerd in een afgesloten bak. Open, overzichtelijk, makkelijk in en uit.

Vulling

Gebruik bij voorkeur dezelfde vulling als bij de fokker. Vraag ernaar als je het kitten ophaalt. De textuur en geur zijn vertrouwd. Als je dat niet weet: fijnkorrelig, klonterend, zonder geur.

Vermijd:

• Grove kleikorrels (pijnlijk onder kleine poten)
• Kristallen (sommige kittens eten ervan)
• Geparfumeerde vulling (overweldigend voor een kittenneus)

Vul de bak 5-7 centimeter. Niet minder (kitten kan niet graven), niet veel meer (kitten zinkt weg).

Locatie

Dicht bij waar het kitten de meeste tijd doorbrengt. Niet in de kelder. Niet op een andere verdieping. In dezelfde kamer, op een rustige plek.

De eerste weken: beperk het kitten tot een of twee kamers. Een heel huis is te groot en te onbekend. Een kleinere ruimte met bak, voer, water en slaapplek geeft overzicht.

Meer over de beste plek voor de kattenbak.

Stappenplan: de eerste twee weken

Stap 1: Laat het kitten de bak ontdekken

Zet het kitten bij aankomst rustig in de kamer waar de bak staat. Laat het snuffelen, rondlopen, ontdekken. Niet in de bak zetten. Het kitten vindt de bak zelf.

Stap 2: Timing gebruiken

Kittens moeten plassen na drie momenten: na het eten, na het slapen, en na het spelen. Zet het kitten na elk van die momenten bij (niet in) de kattenbak. De meeste kittens stappen er zelf in.

Stap 3: Als het kitten het niet snapt

Sommige kittens die te vroeg bij de moeder zijn weggehaald, kennen het concept niet. Pak dan een beetje vulling en maak krabbeweging met je vingers. Het kitten imiteert. Het is instinctief graveergedrag dat soms een duwtje nodig heeft.

Stap 4: Belonen, niet straffen

Elke keer dat het kitten de bak gebruikt: rustig prijzen, eventueel een snoepje erbij. Nooit bestraffen als het misgaat. Geen neus in de plas duwen (werkt niet, creëert angst). Ruim het op, reinig de plek enzymatisch, en ga verder.

Stap 5: Uitbreiden

Na een week of twee, als het kitten de bak betrouwbaar gebruikt in de kleine ruimte, kun je het leefgebied uitbreiden. Zet een tweede bak in de nieuwe ruimte. Bouw geleidelijk op.

Veelgemaakte fouten

Wanneer het niet lukt

Als je kitten na twee weken correct inrichten nog steeds buiten de bak plast:

Check medisch. Vooral bij kittens die ook kleine beetjes plassen of vaker hurken dan normaal. Blaasproblemen komen ook bij jonge katten voor.

Vraag de fokker. Gebruikte het kitten daar de bak? Zo ja: wat was anders? (vulling, bak, locatie) Zo nee: het kitten heeft het nooit geleerd. Dat vraagt meer geduld maar is op te lossen.

Overweeg de omgeving. Is er een andere kat in huis die het kitten intimideert? Staan er genoeg bakken? Is de ruimte te groot? Doe de kattenbak-check om te zien of de basis klopt.

De meeste kittens zijn binnen 1-2 weken zindelijk in een goed ingerichte omgeving. Het is zelden het kitten. Het is bijna altijd de setup.