Kat plast bloed: wanneer spoed en wat daarna?

Bloed in de urine komt bij katten meestal uit de blaas of de plasbuis. Hoe snel je moet handelen hangt af van drie dingen: kan je kat nog plassen, is het een kater, en zie je andere alarmsignalen?

Hoe snel moet je naar de dierenarts?

Kan je kat plassen? Nee, of alleen druppels met persen → direct naar de dierenarts. Vooral katers lopen risico op een verstopte plasbuis. Dit is levensbedreigend. Lees meer over de plaskater.

Zijn er andere alarmsignalen? Braken, lethargie, niet eten, koorts, grote hoeveelheid puur bloed → dezelfde dag naar de dierenarts.

Is het een kater? Katers hebben een langere, smallere plasbuis en raken daardoor makkelijker verstopt dan poezen, schrijft het Cornell Feline Health Center. Ook als je kater nog plast maar bloed laat zien: binnen 24 uur naar de dierenarts.

Is het een poes die verder normaal eet en actief is? Bel de dierenarts voor een afspraak binnen 24-48 uur. Minder acuut, maar niet iets om af te wachten.

Zie je het voor het eerst of komt het terug? Eenmalig en je kat doet verder normaal: binnen 48 uur. Terugkerend: binnen 24 uur. Volgens de iCatCare-richtlijnen voor lage-urinewegziekten kan een nieuwe episode een andere oorzaak hebben dan de vorige. Een kat die jong blaasontsteking had, kan op latere leeftijd bijvoorbeeld blaasstenen krijgen.

Roze, rood of bruin: wat de kleur zegt

Roze of lichtroze. Kleine hoeveelheid vers bloed, vermengd met urine. Past vaak bij blaasontsteking. Niet per se een spoedgeval, wel een signaal.

Helderrood. Meer bloed, actieve bloeding in de blaas of urineweg. Urgenter dan roze. Bel dezelfde dag.

Bruin of donkerrood. Kan oud bloed zijn en wijzen op een langer bestaand probleem. Soms is het geen bloed maar een andere verkleuring, en dat kan alleen een urineonderzoek uitwijzen. Binnen 24 uur naar de dierenarts.

Bloedklonten zichtbaar. Actieve, aanzienlijke bloeding. Dezelfde dag naar de dierenarts.

Klonterende vulling maakt de kleur moeilijk te zien. Gebruik tijdelijk lichte, niet-klonterende vulling of vang een paar druppels op met wit keukenpapier.

Waar het bloed vandaan kan komen

Blaasontsteking zonder aanwijsbare oorzaak (FIC)

De oorzaak die dierenartsen het vaakst vinden. FIC staat voor feline idiopathische cystitis: een ontsteking van de blaaswand zonder bacteriën en zonder andere aanwijsbare oorzaak. Stress speelt vaak een grote rol.

Kenmerkend: periodes van bloed en vaak plassen die volgens iCatCare meestal binnen 2 tot 7 dagen wegzakken, met of zonder behandeling. Daarna komen ze vaak terug. Plast je kat ook steeds kleine beetjes op verschillende plekken? Dat past bij dit beeld. Herken je dit patroon? Lees de gids over blaasontsteking en plassen buiten de bak.

Blaasgruis of blaasstenen

Kristallen of steentjes irriteren de blaaswand en veroorzaken bloeding. Bij katers kunnen ze de plasbuis blokkeren. Heeft de dierenarts gruis of stenen vastgesteld? Zo herstel je het kattenbakgedrag naast de dieetbehandeling.

Verstopte plasbuis: vooral bij katers

Een prop van kristallen, slijm en ontstekingscellen, een steentje of kramp in de plasbuis blokkeert de urineweg. De kat perst maar er komt niets of bijna niets uit. Eigenaren verwarren dat persen soms met verstopping van de darm.

Een kater die hurkt, perst en geen of nauwelijks urine produceert, is een spoedgeval. Volgens Cornell kan een volledige verstopping binnen 24 tot 48 uur fataal zijn. Bel direct je dierenarts of de spoeddienst, ook 's nachts.

Bacteriële urineweginfectie: vaker bij oudere katten

Bij een verder gezonde volwassen kat is een infectie volgens iCatCare een zeldzame oorzaak van blaasklachten. Bij katten ouder dan 10 jaar en katten met nierproblemen komt het vaker voor. Alleen een urinekweek toont de bacterie aan. Is die er, dan behandelt de dierenarts de infectie gericht.

Voorbereiding op de dierenarts: foto, tijdstip en urine

Perst je kater zonder resultaat? Sla dit over en ga meteen. In alle andere gevallen helpt dit de dierenarts.

Een foto van de kleur. Bij daglicht, op wit keukenpapier, meteen na het plassen. Indrogende urine verkleurt.

Tijdstippen. Wanneer zag je het bloed voor het eerst? Is het de eerste keer of eerder gebeurd? Houd vanaf nu een plasdagboek bij: per plas datum en tijd, plek (in of buiten de bak), hoeveelheid (volle plas of druppels), houding (gewoon hurken of persen) en of er bloed bij zat.

Kater of poes, en plast hij nog? Zeg het meteen aan de telefoon. Een kater die nog maar druppels plast, wordt anders ingepland dan een poes die gewoon plast.

Een video van het persen. Film je kat als hij lang in de bak zit of maakt geluid. In de spreekkamer zie je die houding bijna nooit.

Wat er thuis veranderd is. Verhuizing, nieuw huisdier, verbouwing, ander voer of een andere routine. Noteer ook hoe je kat de afgelopen dagen at en dronk.

Urine zoals je praktijk het wil. Vraag je praktijk eerst hoe zij het willen. Veel dierenartsen nemen liever zelf urine af met een naaldje via de buikwand. Voor een kweek heeft dat volgens iCatCare de voorkeur. Mag je zelf opvangen? Maak een bak schoon en vul hem met schone, niet-absorberende korrels (verkrijgbaar bij de dierenarts). Vang de urine op met een schone spuit of pipet in een schoon potje. Breng het zo vers mogelijk. Na een uur kunnen er volgens iCatCare kristallen in het monster ontstaan die in de blaas niet zaten. Koelen kan dat ook veroorzaken, dus vraag of je het in de koelkast moet zetten.

Wat de dierenarts kan onderzoeken

Volgens Cornell begint het meestal met lichamelijk onderzoek en een urineonderzoek. Afhankelijk van wat daaruit komt, kan volgen:

• een urinekweek om een infectie aan te tonen of uit te sluiten
• bloedonderzoek, vooral bij oudere katten
• een röntgenfoto of echo om blaasgruis of stenen te zoeken

iCatCare raadt beeldvorming vooral aan bij terugkerende of ernstige klachten en bij oudere katten. Niet elke kat krijgt alles. Wat jouw kat nodig heeft, bepaalt de dierenarts. De kosten verschillen per praktijk, vraag het vooraf als je dat wilt weten.

Bloedvlekken en de kattenbak tijdens de behandeling

Een kat met pijn koppelt die pijn soms aan de bak. Zet daarom al tijdens de behandeling een extra, open bak met een laag instaprandje op een andere plek.

Reinig plekken buiten de bak met koud water en daarna een enzymreiniger tegen urinegeur. Warm water fixeert de bloed-eiwitten in de stof. Straf niet: dat verhoogt de stress, en stress kan een nieuwe episode uitlokken. Blijft je kat de bak mijden na herstel? Het stappenplan staat in de gids over bakangst na blaasontsteking.

Komt het bloed terug?

Bij FIC is de kans groot. In de studies die het overzichtsartikel uit Frontiers in Veterinary Science bundelt, kreeg ruwweg de helft tot twee derde van de katten opnieuw klachten. Omgevingsaanpassingen maken daarbij verschil: meer water, minder stress, genoeg bakken en dagelijks spelen. In het MEMO-onderzoek van Buffington et al. hadden 46 binnenkatten met FIC over 10 maanden significant minder plasklachten na zulke aanpassingen. Het plan per stap staat in de gids over terugkerende blaasontsteking.

Vergissingen bij bloed in de urine

Doe vandaag twee dingen: fotografeer de kleur en bel je praktijk met de vraag hoe zij de urine willen hebben.