Medische oorzaken van gedragsproblemen
Voordat je aan gedrag gaat werken, sluit je medische oorzaken uit. Blaasproblemen, pijn en ouderdomskwalen veranderen gedrag vaak als eerste. Deze artikelen helpen je de signalen herkennen.
20 artikelen over medische oorzaken
Alle gidsen over medische oorzaken
Kat kan niet plassen: spoed herkennen + terugkeer naar de kattenbak
Een kater die hurkt en perst, maar geen of nauwelijks urine produceert, heeft waarschijnlijk een urethrale verstopping. Dit is een van de weinige echte spoedgevallen bij katten. Bel nu, niet morgen. Met behandeling overleeft ruim 90%. Het échte werk begint thuis: voorkomen dat het binnen twee maanden terugkomt.
Kat eet niet meer: hoe lang wachten, wanneer dierenarts (met dierenartswaarschuwing)
Een gezonde kat slaat zelden volledig eten over. Drie criteria voor spoed: hoe lang (24-48 uur is grens, korter bij overgewicht), hoe acuut (plotseling = verdachter), en bijkomende signalen (sufheid, gele tint, braken). Probeer niet eindeloos zelf op te lossen, te lang wachten is bij katten gevaarlijker dan bij honden.
Oudere kat miauwt overdag of roept luid: wat betekent het? (met dierenartswaarschuwing)
Bij een kat van 10 jaar of ouder is plots veel of luid roepen zelden gewoon gedrag. De meest waarschijnlijke oorzaken zijn medisch: een te snel werkende schildklier, hoge bloeddruk of nierproblemen, pijn en dementie. De volgorde is dierenarts eerst, omgeving daarna. Plan binnen een week bloedonderzoek, urineonderzoek en een bloeddrukmeting voor je iets aan de routine verandert.
Pijngedrag herkennen bij katten: de signalen die je mist (met dierenartswaarschuwing)
Pijn bij katten is meestal verborgen. Vijf patronen verraden het: plots verstoppen, agressie bij aanraking, minder springen, veranderd kattenbakgedrag, minder vachtverzorging. De Feline Grimace Scale geeft je een gevalideerde manier om pijn van het gezicht af te lezen. Bij twijfel: dierenarts binnen een week.
Kat drinkt en plast veel: wanneer naar de dierenarts? (met dierenartswaarschuwing)
Een kat die opvallend meer drinkt en plast dan normaal heeft vrijwel altijd een medische oorzaak. De drie meest voorkomende bij oudere katten: nierziekte, diabetes, en een te snel werkende schildklier. Hoe eerder je het laat onderzoeken, hoe beter de vooruitzichten. En er is een tweede probleem dat niemand noemt: veel plassen leidt vaak tot kattenbakproblemen.
Kat kan niet poepen: wanneer is verstopping spoed? (met dierenartswaarschuwing)
Een kat hoort meestal één tot twee keer per dag te poepen. Geen poep gedurende 24 uur is meestal niet alarmerend, mits je kat normaal eet, drinkt en zich gedraagt. Tussen de 24 en 48 uur: thuis ondersteunen met meer vocht en natvoer. Boven de 48 uur, of eerder als je kat zichtbaar perst, niet eet, lethargisch is of overgeeft: dezelfde dag naar de dierenarts. Onderscheid een verstopte kat van een plaskater. Een kater die perst zonder urine is altijd spoed.
Blaasgruis bij je kat: wat het betekent voor kattenbakgedrag (met dierenartswaarschuwing)
Blaasgruis (kristallen of steentjes in de blaas) zit volgens de iCatCare-richtlijnen achter 10-23% van de blaasklachten bij katten. Na de diagnose draait het thuis om drie dingen: het dieetvoer dat de dierenarts kiest volhouden, meer vocht via het voer, en de kattenbak weer aantrekkelijk maken. Een controle-urineonderzoek laat zien of het werkt.
Kat plast kleine beetjes buiten de bak: blaasproblemen herkennen (met dierenartswaarschuwing)
Een kat die vaak kleine beetjes plast, in of buiten de bak, laat een typisch signaal van blaas of plasbuis zien. Dit is geen gedragsprobleem. Plan binnen 48 uur een urineonderzoek. Perst je kat zonder dat er iets komt, vooral een kater? Bel dan direct.
Kat plast bloed: wanneer spoed en wat daarna? (met dierenartswaarschuwing)
Bloed in de urine wijst meestal op een probleem in de blaas of plasbuis. Vaak blijkt het een blaasontsteking zonder aanwijsbare oorzaak (FIC), maar dat weet je pas na onderzoek. Perst je kater zonder dat er iets komt: direct naar de dierenarts. Plast je kat nog gewoon: bel dezelfde dag en neem een foto van de kleur mee.
Blaasontsteking komt steeds terug: de cyclus doorbreken (met dierenartswaarschuwing)
Blaasontsteking zonder bekende oorzaak (FIC) komt vaak terug. In verschillende onderzoeken ging het om ongeveer de helft tot twee derde van de katten. De dierenarts behandelt de pijn van een episode. Terugval voorkomen gebeurt grotendeels thuis: meer vocht, minder stress, een goede kattenbakopstelling en meer afleiding. Houd elke episode bij, zodat je met je dierenarts kunt zien wat eraan voorafging.
Kat plast in huis door blaasontsteking: herkennen en terug naar de bak (met dierenartswaarschuwing)
Gaat je kat ineens vaker naar de bak, met kleine beetjes of bloed, en plast ze daarnaast in huis? Dan kan dat wijzen op een blaasontsteking. Bij volwassen katten is dat meestal een ontsteking zonder bacteriën (FIC). Stap 1 is een urineonderzoek bij de dierenarts. Daarna begint het tweede deel: je kat de bak weer laten vertrouwen, want veel katten koppelen de pijn aan de bak.
Medische oorzaken als je kat in huis plast (met dierenartswaarschuwing)
Bij plotselinge onzindelijkheid is de kans groot dat er een medische oorzaak meespeelt. Blaasontsteking, blaasgruis, nierproblemen en diabetes staan bovenaan de lijst. De eerste stap is altijd een bezoek aan de dierenarts voor urine- en eventueel bloedonderzoek.
Kat plast op kleding, handdoeken of badmat: pijn of voorkeur voor zacht? (met dierenartswaarschuwing)
Plast je kat steeds op kleding, handdoeken, de badmat, wasgoed of kussens op de grond? Dan gaat het om het soort ondergrond, niet om een vaste plek. Pijn bij het plassen is de meest waarschijnlijke oorzaak. Je kat koppelt de korrels in de bak aan pijn en zoekt iets zachts. Op twee staat een voorkeur voor zacht na een vullingwissel. Urineonderzoek is stap 1.
Kat plast plotseling in huis: wat nu? (met dierenartswaarschuwing)
Als je kat van de ene op de andere dag buiten de bak gaat plassen, is de kans op een medische oorzaak groter dan bij geleidelijke onzindelijkheid. Plan binnen 48 uur een dierenarts bezoek. In de tussentijd: maak de kattenbak extra schoon en reinig bevuilde plekken met een enzymatische reiniger.
Oudere kat plast in huis: meestal medisch (met dierenartswaarschuwing)
Bij senioren katten is plassen in huis bijna altijd een medisch symptoom, geen gedragsprobleem. Nierproblemen, artrose, diabetes en cognitieve achteruitgang zijn de meest voorkomende oorzaken. Dierenarts bezoek is hier de eerste en belangrijkste stap.
Voeding bij blaasproblemen: wat helpt en wat niet (met dierenartswaarschuwing)
Voeding helpt vooral via vochtinname en bij kristalvorming. Natvoer is de grootste winst, bij struviet ook een pH-aangepast dieet, bij FIC vooral stressverlaging plus meer water. Voeding alleen is zelden de volledige oplossing. Eerst diagnose, dan dieet.
Kat likt zich kaal: oorzaken en wat je eraan doet (met dierenartswaarschuwing)
Een kat die zich kaal likt heeft meestal jeuk of pijn, geen stress. Vlooien, allergie en pijn onder de huid staan vooraan, ook bij katten die nooit naar buiten gaan. Ga eerst naar de dierenarts voor een vlooien- en huidcheck. Pas als daar niets uitkomt, kijk je naar stress als oorzaak. Begin dus niet met een kraag of stressproduct, maar met uitsluiten wat de jeuk of pijn veroorzaakt.
Kat plast buiten de bak na castratie of sterilisatie: wat is normaal? (met dierenartswaarschuwing)
Plast je kat hurkend buiten de bak in de eerste weken na castratie of sterilisatie? Meestal is dat stress van de operatie of een veranderde kattenbak. Dat trekt vaak binnen 1-2 weken bij. Duurt het langer, of zie je kleine beetjes of bloed? Laat dan een urineonderzoek doen. Staand sproeien tegen muren is een ander probleem met een eigen aanpak.
Kat plast alleen 's nachts buiten de kattenbak (met dierenartswaarschuwing)
Een kat die overdag de bak netjes gebruikt maar 's nachts ernaast plast, loopt meestal vast op iets wat alleen 's nachts speelt. Denk aan een bak die tegen de avond vol is, een donkere of lange route, een andere kat onderweg, of een blaas die vaker en dringender moet. Bij een oudere kat hoort ook dementie in het rijtje.
Waarom stinkt kattenurine zo erg? De chemie achter de geur
Kattenurine bevat felinine, een aminozuur dat alleen bij katten voorkomt. Wanneer bacterien het afbreken, ontstaan zwavelverbindingen (thiolen) die de penetrante geur veroorzaken. Ongecastreerde katers produceren het meest, maar alle katten hebben het. Een plotseling sterkere geur kan wijzen op nieren, blaas, of vochtproblemen.